Endocrine.gr

Switch to desktop

Δευτέρα, 27 Αυγούστου 2012 09:49

ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Η θυρεοειδίτιδα είναι φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα. Ο όρος θυρεοειδίτιδα περιλαμβάνει ποικιλία παθολογικών καταστάσεων με διαφορετικές κλινικές εικόνες και συμπτώματα, οι οποίες έχουν κοινό σημείο την φλεγμονώδη αντίδραση του θυρεοειδή αδένα (βλέπε πίνακα). Είναι το σύνδρομο που προκαλείται από την απάντηση του θυρεοειδή σε διάφορα φλεγμονώδη ερεθίσματα, το οποία μπορεί να είναι εξωγενή (μικρόβια ή ιοί) ή ενδογενή (αυτοάνοσα).

ΤΥΠΟΣ

ΑΙΤΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΡΕΙΑ

Hashimoto

Αντιθυρεοειδικά αντισώματα, αυτοάνοση ασθένεια

Κανένα σύμπτωμα, υποθυρεοειδισμός, σπάνια παροδικός υπερθυρεοειδισμός

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών και αντισωμάτων

Όταν αναπτυχθεί υποθυρεοειδισμός είναι συνήθως μόνιμος

Υποξεία θυρεοειδίτιδα (de Quervain)

Πιθανά ιογενή αίτια

Πόνος στο θυρεοειδή, υπερθυρεοειδισμός, στη συνέχεια υποθυρεοειδισμός

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών, ταχύτητα καθίζησης, καθήλωσης Ι-131

Επιστροφή σε φυσιολογική λειτουργία σε 12-18 μήνες, 5% πιθανότητα μόνιμου υποθυρεοειδισμού

Αφανής (σιωπηλή) θυρεοειδίτιδα

Αντιθυρεοειδικά αντισώματα, αυτοάνοση ασθένεια

Υπερθυρεοειδισμός, στη συνέχεια υποθυρεοειδισμός

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών και αντισωμάτων, καθήλωση Ι-131

Επιστροφή σε φυσιολογική λειτουργία σε 12-18 μήνες, 20% πιθανότητα μόνιμου υποθυρεοειδισμού

Επιλόχεια θυρεοειδίτιδα

Αντιθυρεοειδικά αντισώματα, αυτοάνοση ασθένεια

Υπερθυρεοειδισμός, στη συνέχεια υποθυρεοειδισμός

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών και αντισωμάτων, καθήλωση Ι-131 (όχι αν η ασθενής θηλάζει)

Επιστροφή σε φυσιολογική λειτουργία σε 12-18 μήνες, 20% πιθανότητα μόνιμου υποθυρεοειδισμού

Από φάρμακα

Αμιοδαρόνη, λίθιο, ιντερφερόνη

Υπερθυρεοειδισμός ή υποθυρεοειδισμός.

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών και αντισωμάτων

Συνήθως συνεχίζεται καθ' όλη τη διάρκεια λήψης του φαρμάκου

Από ακτινοβολία

Μετά τη λήψη θεραπευτικού ραδιενεργού ιωδίου (Ι-131) ή εξωτερικής ακτινοβολίας στη περιοχή του τραχήλου

Σπάνια υπερθυρεοειδισμός, συχνότερα υποθυρεοειδισμός

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών

Παροδικός υπερθυρεοειδισμός, ο υποθυρεοειδισμός είναι συνήθως μόνιμος

Θυρεοειδίτιδα Riedel

Αυτοάνοση ασθένεια, IgG4-related systemic disease

Ινωση, σπάνια υποθυρεοειδισμός, πιεστικά φαινόμενα στη τραχεία

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών, IgG4

Μπορεί να χρειαστεί άμεση χειρουργική επέμβαση

Οξεία πυώδης θυρεοειδίτιδα

Βακτηριδιακής ή οποιασδήποτε λοιμώδους αιτιολογίας

Πόνος στο θυρεοειδή γενικευμένη κακουχία ήπιος υποθυρεοειδισμός

Υπερηχογράφημα, μέτρηση στο αίμα θυρεοειδικών ορμονών, καθήλωση Ι-131,   παρακέντηση με λεπτή βελόνη

Εξαφανίζεται μετά τη λήψη αντιβίωσης, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη

         

 

υποξεια θυρεοειδιτιδα

Fritz De QuervainΗ υποξεία θυρεοειδίτιδα παρουσιάζεται συνήθως τους καλοκαιρινούς μήνες. Η μορφή αυτή της θυρεοειδίτιδας περιγράφηκε αρχικά από τον Fritz De Quervain (1868-1940) το 1904 και για πολλά χρόνια περιγραφότανμε διάφορα ονόματα.

Συμπτώματα: Το σύνηθες σύμπτωμα της υποξείας θυρεοειδίτιδας είναι πόνος και ευαισθησία του θυρεοειδούς, που παρατηρείται τουλάχιστον στο 90% των ασθενών. Η ένταση του θυρεοειδικού πόνου ποικίλει από ήπια σε σοβαρή. Ίσως αισθανθείτε μια ασαφή ενόχληση στο κατώτερο τμήμα της πρόσθιας πλευράς του λαιμού σας, που χειροτερεύει όταν καταπίνετε ή γυρίζετε το κεφάλι σας από τη μία πλευρά στην άλλη. Ίσως παρατηρήσετε ότι ο θυρεοειδής σας είναι μαλακός ή και επώδυνος στην αφή όταν πιέζετε τα δάκτυλά σας πάνω από την περιοχή του θυρεοειδούς. Ο πόνος της υποξείας θυρεοειδίτιδας μπορεί να αντανακλά προς τη γωνία της κάτω γνάθου ή και το αυτί. Πολλοί ασθενείς αρχικά πιστεύουν ότι η ενόχλησή τους οφείλεται στον ερεθισμένο τους λαιμό, αλλά ο ελαφρύς πόνος της θυρεοειδίτιδας παρατηρείται πάντα στο εξωτερικό του λάρυγγα, εκλείπει η ξηρότητα και το αίσθημα ευερεθιστότητας στο εσωτερικό του λάρυγγα που συμβαίνει όταν είστε κρυωμένοι.

Η νόσος παρουσιάζει σημαντική ποικιλία στην εισβολή και στη βαρύτητα. Ο πόνος στην περιοχή του θυρεοειδούς μπορεί να είναι ισχυρός, μέτριος ή να απουσιάζει τελείως. Ανάλογη είναι και η ευαισθησία του αδένα, ο οποίος μπορεί να είναι πολύ ή λίγο ευαίσθητος.

Ο θυρεοειδής μπορεί να έχει φυσιολογικό μέγεθος αλλά συνήθως είναι μέτρια διογκωμένος, έως διπλάσιος και ευαίσθητος. Προσβάλλονται ο ένας ή και οι δύο λοβοί συγχρόνως, πολλές φορές δε τα συμπτώματα αρχίζουν από τον ένα λοβό, μεταναστεύουν στον άλλο και τέλος καταλήγουν στον ισθμό. Ο πυρετός φθάνει πολλές φορές έως 40ο και συνοδεύεται από νυκτερινούς ιδρώτες, γενική καταβολή, αδυναμία, και πόνους στα κόκκαλα. Στην κλινική εξέταση ο αδένας ψηλαφάται διογκωμένος, από τη μία ή και τις δύο πλευρές, είναι δε τόσο ευαίσθητος ώστε ο ασθενής να μην ανέχεται ούτε απλή ψηλάφηση.

Η αρχική φάση της νόσου μπορεί να διαρκέσει από λίγες μέρες ή μερικές βδομάδες. Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει σημεία παροδικού υπερθυρεοειδισμού, ο οποίος οφείλεται στην έκχυση στην κυκλοφορία των αποθηκευμένων θυρεοειδικών ορμονών, από την καταστροφή των θυρεοειδικών κυττάρων. Στην συνέχεια, όσο περνάει η οξεία φάση της φλεγμονής της νόσου είναι δυνατόν να παρουσιασθεί συμπτωματολογία υποθυρεοειδισμού, που οφείλεται στην εξάντληση των θυρεοειδικών ορμονών από τον αδένα, από την προηγηθείσα καταστροφή των θυρεοειδικών κυττάρων. Τέλος, η θυρεοειδική λειτουργία αποκαθίσταται στο φυσιολογικό μετά από λίγους μήνες.

Τι την προκαλεί: Η νόσος πιθανώς είναι ιογενούς αιτιολογίας, χωρίς όμως να έχει απομονωθεί κάποιος συγκεκριμένος ιός. Πολλές ιώσεις από αδενοϊούς ή Coxsackie παρουσιάζονται αντίστοιχα τους θερμούς μήνες.

Κυτταρολογικά χαρακτηριστικά: Είναι κοκκιωματώδης φλεγμονώδης κατάσταση η οποία οδηγεί τελικά σε ίνωση του αδένα. Τα κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά είναι κοκκιώματα, γιγαντοκύτταρα, λεμφοκύτταρα και πολυμορφοπύρηνα.

Τα κυτταρολογικά υλικά περιέχουν οζώδεις αθροίσεις ιστιοκυττάρων, λεμφοκύτταρα και πολυμορφοπύρηνα. Επιθηλιοειδή κύτταρα και πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα από τα κοκκιώματα συνήθως υπάρχουν, αλλά δεν είναι ειδικά της αλλοίωσης. Τα θυλακιώδη κύτταρα επιδεικνύουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις όπως κενοτοπίωση και μερικές φορές Hürtle cell μετάπλαση (εωσινόφιλο κοκκώδες κυτταρόπλασμα και μεγάλο πυρήνα). Λόγω της ίνωσης, οι παρακεντήσεις μπορεί να είναι υποκυτταρικές.

Θεραπεία: Αιτιολογική θεραπεία δεν υπάρχει και έτσι η θεραπευτική αγωγή στρέφεται κατά τριών κατευθύνσεων: Αντιμετώπιση της φλεγμονής και του πόνου, αντιμετώπιση των υπερθυρεοειδικών συμπτωμάτων στην οξεία φάση και αντιμετώπιση ενός πιθανού υποθυρεοειδισμού στη φάση της αποδρομής.

Συνήθως χορηγείται αρχικά κορτιζόνη από το στόμα για περίπου 20 μέρες, ή καλύτερα ενδοφλεβίως για 4 μέρες. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η έφοδος με κορτιζόνη περιορίζει πολύ πιο αποτελεσματικά τη φλεγμονή στα αρχικά στάδια με αποτέλεσμα περισσότερος θυρεοειδής να παραμείνει υγιής και έτσι να περιοριστούν οι πιθανότητες να παρουσιαστεί υποθυρεοειδισμός στη φάση της αποδρομής. Εάν ο πόνος και ο πυρετός έχουν ήπια διαδρομή, η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με μικρές δόσεις αντιφλεγμονωδών ή ασπιρίνης.

Περίπου 25% των ασθενών θα υποτροπιάσουν περί το τέλος αυτής της αρχικής φάσης, οπότε επαναλαμβάνεται η αρχική θεραπεία.

Τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού της αρχικής φάσης, αντιμετωπίζονται με βήτα-αναστολείς (β-blockers) όπως προπρανολόλη. Αντιθυρεοειδικά φάρμακα δεν χορηγούνται, διότι ο υπερθυρεοειδισμός δεν οφείλεται σε αυξημένη σύνθεση θυρεοειδικών ορμονών, αλλά σε απελευθέρωση τους στην κυκλοφορία από την καταστροφή των θυρεοειδικών κυττάρων.

Στην αποδρομή, αν η φλεγμονή δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα και αποτελεσματικά, είναι δυνατόν να έχουμε την υποθυρεοειδική φάση που είναι παροδική, και συνήθως χορηγούμε για λίγους μήνες Τ4 για να βοηθήσουμε τον οργανισμό μέχρι να αποκατασταθεί η πλήρης λειτουργία του θυρεοειδούς.

 

αφανης (σιωπηλη) θυρεοειδιτιδα

Η αφανής (silent) θυρεοειδίτιδα χαρακτηρίζεται από παροδικό υπερθυρεοειδισμό που ακολουθείται από υποθυρεοειδισμό. Είναι παρόμοια με την υποξεία θυρεοειδίτιδα, δε συνοδεύεται όμως από πόνους, νυκτερινούς ιδρώτες, γενική καταβολή, αδυναμία, και πόνους στα κόκκαλα και έχει ολοφάνερα διαφορετικό αίτιο.

Από όλους τους ασθενείς το ένα τρίτο θα παρουσιάσει και τις δύο φάσεις, το ένα τρίτο θα παρουσιάσει μόνο την υπερθυρεοειδική και το άλλο τρίτο μόνο την υποθυρεοειδική φάση.

Η αφανής θυρεοειδίτιδα είναι πάντα αυτοπεριοριζόμενη με την υπερθυρεοειδική φάση να επιμένει για ένα με τρεις μήνες. Συνήθως στο 80% αποκαθίσταται στη συνέχεια η φυσιολογική θυρεοειδική λειτουργία ή εξελίσσεται στο 20% σε υποθυρεοειδισμό.

Συμπτώματα: Στην αφανή θυρεοειδίτιδα, πρώτα θα εμφανιστούν συμπτώματα ήπιου υπερθυρεοειδισμού. Μπορεί να παρατηρήσουμε πιο γρήγορο παλμό της καρδιάς, ελαφριά νευρικότητα, αίσθημα υπερκινητικότητας, μερική απώλεια βάρους και αυξημένη εφίδρωση. Ο θυρεοειδής αδένας θα είναι μέτρια διογκωμένος.

Τι την προκαλεί: Η αφανής θυρεοειδίτιδα φαίνεται να συνδέεται με τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto γιατί και στις δύο παθήσεις ο θυρεοειδής αδένας περιέχει μεγάλους αριθμούς ανοσοποιητικών κυττάρων, που ονομάζονται λεμφοκύτταρα. Επίσης, το αίμα περιέχει αντισώματα που κατευθύνονται ενάντια στο θυρεοειδικό ιστό (αντιθυρεοειδικά αντισώματα). Ένας παράγοντας που δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί, που δε φαίνεται να είναι μικρόβιο, πυροδοτεί μία καταστροφική διαδικασία στο θυρεοειδή αδένα, καταλήγοντας σε διαρροή υπερβολικών ποσοτήτων αποθηκευμένων θυρεοειδικών ορμονών.

Θεραπεία: Από τη στιγμή που η υπερθυρεοειδική και η υποθυρεοειδική φάση της αφανούς θυρεοειδίτιδας είναι συνήθως ήπιες, τα συμπτώματά τους πιθανόν να είναι ενοχλητικά αλλά δεν προκαλούν ιδιαίτερα προβλήματα. Βραχυπρόθεσμη θεραπεία είτε με βήτα-αναστολείς (β-blockers) όπως προπρανολόλη στην υπερθυρεοειδική φάση, είτε με Τ4 στην υποθυρεοειδική φάση θα εξαρτηθεί από το βαθμό της ενόχλησής και τη πορεία της νόσου.

Κατά προσέγγιση, οι μισοί από τους ασθενείς που πάσχουν από αφανή θυρεοειδίτιδα θα έχουν επίμονη διόγκωση του θυρεοειδούς, και περίπου το 20% τελικά θα αναπτύξουν υποθυρεοειδισμό. Χρειάζεται λοιπόν ετήσιος έλεγχος ώστε η θεραπεία με Τ4 να ξεκινήσει οποιοδήποτε παρουσιαστεί υποθυρεοειδισμός.

 

επιλοχεια θυρεοειδιτιδα

Η επιλόχεια θυρεοειδίτιδα παρουσιάζεται 3-6 μήνες μετά το τοκετό. Τα συμπτώματα η πορεία και η θεραπεία είναι αντίστοιχες της αφανούς θυρεοειδίτιδας. Το τι την προκαλεί δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί.

 

αυτοανοσος θυρεοειδιτιδα (hashimoto)

Hakaru HashimotoΗ αυτοάνοσος θυρεοειδίτιδα HASHIMOTO (χασιμότο) ή λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα είναι η πιο συχνή θυρεοειδίτιδα. Σε αυτή την περίπτωση ο οργανισμός αντιλαμβάνεται από λάθος ότι πρέπει να απορρίψει-αποβάλλει τον θυρεοειδή αδένα, με τον ίδιο τρόπο που θα προσπαθούσε να αποβάλλει ένα μεταμοσχευμένο νεφρό ή μια καρδιά μετά από μεταμόσχευση. Σε αυτή την περίπτωση το ανοσολογικό σύστημα του οργανισμού, συνήθως λόγω κληρονομικότητας, φτιάχνει αντισώματα για να καταπολεμήσει το θυρεοειδή. Αυτό με τον καιρό μπορεί να οδηγήσει σε υπολειτουργία του αδένα και να χρειαστεί θεραπεία.

Αυτή η κατάσταση ονομάστηκε έτσι από τον Ιάπωνα γιατρό Hashimoto, που πρώτος περιέγραψε τη φλεγμονή του θυρεοειδούς στο μικροσκόπιο το 1912. Είναι η πιο συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού σε παιδιά και ενήλικες και είναι πιο συχνή σε γυναίκες παρά σε άνδρες.

Hashimoto Original PaperΟ Hakaru Hashimoto (橋本 , 1881–1934) γεννήθηκε στο χωριό Midau Nishi-tsuge της επαρχίας Mie στην Ιαπωνία. Τελείωσε την ιατρική σχολή του πανεπιστημίου Kyushu στο Fukuoka το 1907. Το 1912, δημοσίευσε μια μελέτη, Zur Kenntnis der lymphomatösen Veränderung der Schilddrüse (Μελέτη λεμφωματώδους βρογχοκήλης) στο Γερμανικό περιοδικό "Archiv für Klinische Chirurgie", Berlin 1912:97:219-248. Αυτή ήταν η μοναδική επιστημονική του μελέτη. Κάποια χρόνια αργότερα, η λεμφοκυτταρική βρογχοκήλη αναγνωρίστηκε σαν ξεχωριστή νόσος και πήρε το όνομα θυρεοειδίτιδα του Hashimoto. Το 1916 επέστρεψε στη πατρίδα του και ανέλαβε καθήκοντα σαν γιατρός του χωριού Igamachi προσφέροντας αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του. Πέθανε το 1934 από τυφοειδή πυρετό.

Συμπτώματα: Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto συνήθως δεν έχει κανένα σύμπτωμα. Δεν προκαλεί πόνο ή ενόχληση στο θυρεοειδή. Η φλεγμονή ξεκινάει αργά και δεν δίνει συμπτώματα παρά μόνο αν διαπιστωθεί κάποια διόγκωση του αδένα ή κάποια συμπτώματα υπολειτουργίας του. Σπανιότερα, η θυρεοειδίτιδα Hashimoto μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού (Ηashitoxicosis) και να οφείλεται σε απλή συνύπαρξη νόσου του Graves ή να αποτελεί την αρχική της κλινικής εκδήλωσης, και σε διάστημα λίγων εβδομάδων θα μεταπέσει σε υποθυρεοειδισμό. Πολύ σπανιότερο είναι τα αντίθετο φαινόμενο, δηλαδή η υποχώρηση του υποθυρεοειδισμού και η ανάπτυξη υπερθυρεοειδισμού.

Τι την προκαλεί: Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα όπου ο οργανισμός αναπτύσσει αντισώματα κατά στοιχείων του θυρεοειδούς. Τα αντισώματα στο αίμα εμφανίζονται παράλληλα με τη φλεγμονή του θυρεοειδούς. Αυτά τα αντισώματα παράγονται κατά δύο στοιχείων του θυρεοειδούς, τη θυρεοσφαιρίνη (anti-Tg) και τη θυρεοειδική πυροξείδαση (anti-TPO), σημαντικά και τα δύο για τη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς.

Η θυρεοσφαιρίνη (Tg) είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα κύτταρα του θυρεοειδούς διότι οι θυρεοειδικές ορμόνες συντίθενται μέσα σε αυτήν την πρωτεΐνη. Η θυρεοειδική πυροξείδαση (TPO) είναι το πρωτεϊνικό ένζυμο που ενεργοποιεί το ιώδιο και το τοποθετεί μέσα στη θυρεοσφαιρίνη. Αφότου το ιώδιο απορροφηθεί από τα κύτταρα του θυρεοειδούς μετά εισέρχεται χημικώς μέσα σε ορισμένα αμινοξέα που είναι μέρος του μορίου της θυρεοσφαιρίνης. Πολλά από αυτά τα αμινοξέα συνδέονται στη συνέχεια για να φτιάξουν τα μόρια των θυρεοειδικών ορμονών, δηλαδή της θυροξίνης (Τ4) και της τριϊωδοθυρονίνης (Τ3).

Κυτταρολογικά χαρακτηριστικά: Η κυτταρολογική εικόνα χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη λεμφοκυτταρική διήθηση και εστίες υπερπλασίας των θυρεοειδικών θυλακίων.

Τα θυλακιώδη κύτταρα παρουσιάζουν κενοτοπιώδες και έντονα ηωσινόφιλο κυτταρόπλασμα (κύτταρα του Hürtle ή Αskanazy), το οποίο οφείλεται σε αυξημένο αριθμό μιτοχονδρίων. Το παρέγχυμα αντικαθίσταται από διήθηση λεμφοειδών κυττάρων με βλαστικά κέντρα, και μερικές φορές σε χρόνιες καταστάσεις παρατηρείται ίνωση.

Η πλειοψηφία αυτών των κυττάρων είναι Τ λεμφοκύτταρα, αλλά δεν είναι σαφές αν αυτά τα κύτταρα μεταναστεύουν στο θυρεοειδή (δευτεροπαθής αντίδραση ανοσίας) ή αν είναι το αποτέλεσμα της ωρίμανσης επιλεγμένων κυττάρων του ιδίου του θυρεοειδικού ιστού. Παρατηρείται επίσης μεγάλος αριθμός πλασματοκυττάρων. Η ίνωση είναι διάχυτη και πιο έντονη στην ατροφική μορφή.

Τα κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά της θυρεοειδίτιδας Hashimoto είναι μικτός πληθυσμός λεμφοκυττάρων, μακροφάγα tingible-body, λεμφοϊστιοκυτταρικές αθροίσεις και κύτταρα Hürtle.

Η παρακέντηση είναι συνήθως κυτταροβριθής, κυρίως απαρτίζεται από λεμφοκύτταρα (μικρά λεμφοκύτταρα, κεντροβλάστες και κεντροκύτταρα), τα οποία μπορεί να βρίσκονται ανάμεσα στα επιθηλιακά κύτταρα, καθώς και πλασματοκύτταρα. Οι λεμφοϊστιοκυτταρικές αθροίσεις, και τα μακροφάγα tingible-body είναι επίσης παρόντα. Περιστασιακά ομάδες θυρεοειδικών κυττάρων παρατηρούνται, συνήθως με εκφυλιστικές αλλοιώσεις, και ογκοκυτταρική μορφολογία (Hürtle cell μεταπλασία: έχουν άφθονο, εωσινόφιλο, κοκκώδες κυτταρόπλασμα και μεγάλο πυρήνα). Πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα μπορεί επίσης να υπάρχουν. Το κολλοειδές είναι απών ή ελάχιστο.

Θεραπεία: Θεραπεία χρειάζεται μόνο σε περίπτωση που υπάρχει υπολειτουργία του θυρεοειδούς ή διόγκωση του αδένα. Η θεραπεία συνίσταται στη χορήγηση Τ4 σε δόση υποκατάστασης 1-2 μικρογραμμάρια ανά χιλιόγραμμο βάρους.

Στους περισσότερους ασθενείς η πάθηση παραμένει αναλλοίωτη για πολλά χρόνια. Σε αυτή τη περίπτωση, χρειάζεται ετήσιος έλεγχος και παρακολούθηση. Σε εγκύους με θυρεοειδίτιδα Hashimoto χορηγείται θεραπεία με Τ4 από την αρχή της εγκυμοσύνης και συνιστάται έλεγχος κάθε 4 βδομάδες. Η θεραπεία μπορεί να διακοπεί 4 μήνες μετά το τοκετό.

 

θυρεοειδιτιδα riedel

Bernhard RiedelΟνομάστηκε προς τιμήν του Bernhard Moritz Carl Ludwig Riedel (1846 - 1916) που πρώτος αναγνώρισε αυτή τη μορφή θυρεοειδίτιδας το 1883 και δημοσίευσε τη περιγραφή της το 1896.

Είναι σπάνια μορφή θυρεοειδίτιδας που παρουσιάζεται σαν σκληρή μάζα στην περιοχή του αδένος με εκσεσημασμένη ίνωση και χρόνια φλεγμονή γύρω και μέσα στον αδένα. Απαντάται κυρίως σε γυναίκες μέσης ηλικίας.

Οι λειτουργικές δοκιμασίες του θυρεοειδούς, η ΤΚΕ και τα αντιθυρεοειδικά αντισώματα είναι φυσιολογικά αλλά το σπινθηρογράφημα δείχνει εκτεταμένες ψυχρές εστίες αντίστοιχα με τις προσβλημένες περιοχές.

Η χειρουργική αντιμετώπιση απαιτείται για την αντιμετώπιση αποφρακτικών φαινομένων της τραχείας και του οισοφάγου.

Συμπτώματα: Χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη ίνωση του αδένα, ο οποίος ψηλαφίζεται σκληρός, πετρώδους σύστασης και καθηλωμένος στους παρακείμενους ιστούς. Μπορεί να συνοδεύεται από πιεστικά τοπικά φαινόμενα, όπως βρόγχος φωνής, διήθηση του λαρυγγικού νεύρου και δυσφαγία. Συνυπάρχει υποθυρεοειδισμός σε ποσοστό 30%.

Τι την προκαλεί: Θεωρείται ότι είναι μια μορφή αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας, ινώδης παραλλαγή της Hashimoto. Είναι επέκταση προς το θυρεοειδή μιας συστηματικής νόσου που σχετιζόμενη με τον υποτύπο του αντισώματος IgG4 που ανιχνεύεται αυξημένο στο αίμα και τους ιστούς πασχόντων (IgG4-related systemic disease). Είναι ένα σύνδρομο όπου φλεγμονώδη κύτταρα προκαλούν γενικότερη ίνωση, όπως η αυτοάνοση παγκρεατίτιδα, η οπισθοπεριτοναϊκή ίνωση, η διάμεση ίνωση, το σύνδρομο Mikulicz's, κ.α.

Κυτταρολογικά χαρακτηριστικά: Πυκνή ίνωση η οποία αντικαθιστά το παρέγχυμα του θυρεοειδούς και επεκτείνεται στους γύρω ιστούς, δημιουργώντας ως αποτέλεσμα μία σκληρή μάζα στο λαιμό η οποία κλινικά μιμείται το καρκίνωμα.

Η παρακέντηση συνήθως είναι στεγνή λόγω της πυκνής ίνωσης.

Θεραπεία: Η θεραπεία αποσκοπεί στη ανακούφιση των συμπτωμάτων. Αν υπάρχει υποθυρεοειδισμός χορηγείται Τ4. Αν υπάρχουν έντονα πιεστικά φαινόμενα απαιτείται χειρουργική αφαίρεση του ισθμού ή όλου του θυρεοειδούς. Κάποιες μελέτες προτείνουν τη χορήγηση κορτιζόνης ή ταμοξιφαίνης, ενός άντι-οιστρογόνου που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του ορμόνο-εξαρτώμενου καρκίνου του μαστού.

 

θυρεοειδιτιδα εξ ακτινοβολιας

Η θυρεοειδίτιδα εξ ακτινοβολίας παρουσιάζεται μετά τη λήψη θεραπευτικού ραδιενεργού ιωδίου (Ι-131) ή εξωτερικής ακτινοβολίας στη περιοχή του τραχήλου. Η έκταση της βλάβης του θυρεοειδούς εξαρτάται από τον τύπο και τη δόση της ακτινοβολίας.

Θεραπεία με ραδιοϊσότοπα: Η θεραπευτική χορήγηση του ραδιενεργού ιωδίου-131 για τη θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού ή του καρκίνου του θυρεοειδούς, μπορεί να προκαλέσει οξέα φλεγμονώδη φαινόμενα με πόνο και ευαισθησία του θυρεοειδούς καθώς και συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού. Τα φαινόμενα εκδηλώνονται την πρώτη εβδομάδα μετά τη λήψη του ραδιενεργού ιωδίου και διαρκούν 3-4 εβδομάδες. Η χορήγηση του ραδιενεργού ιωδίου δεν προκαλεί ανάπτυξη καρκίνου του θυρεοειδούς, διότι η νέκρωση των θυρεοειδικών κυττάρων δεν επιτρέπει τη κακοήθη εξαλλαγή.

Εξωτερική ακτινοβολία: Η εξωτερική ακτινοβολία στη περιοχή του τραχήλου μπορεί να προκαλέσει βρογχοκήλη, καρκίνο του θυρεοειδούς, υποθυρεοειδισμό και νόσο του Graves. Καρκίνος παρουσιάζεται με αυξημένη συχνότητα σε άτομα στα οποία χορηγήθηκε κατά την παιδική ηλικία ακτινοβολία για τη θεραπεία διόγκωσης του θύμου, υπερτροφικών αμυγδαλών ή ακμής. Οι θεραπείες αυτές δε χρησιμοποιούνται πλέον.

Ασθενείς με νόσο του Hodgkin's, οι οποίοι υποβάλλονται σε θεραπεία με ακτινοβολία, παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα προβλημάτων θυρεοειδούς έως και 25 χρόνια μετά την θεραπεία. Οι ασθενείς αυτοί παρουσιάζουν σε μεγαλύτερη συχνότητα από το γενικό πληθυσμό καρκίνο του θυρεοειδούς, νόσο του Graves και υποθυρεοειδισμό.

Κυτταρολογικά χαρακτηριστικά: Η εικόνα παρουσιάζει νέκρωση του επιθηλίου των θυρεοειδικών θυλακίων, καταστροφή της αρχιτεκτονικής, διήθηση από πολυμορφοπύρηνα, τοπικό οίδημα καθώς και αγγειακές αλλοιώσεις, όπως αιμορραγία και θρόμβωση. Οι χρόνιες αλλοιώσεις παρουσιάζουν ίνωση, ατροφία και λεμφοκυτταρική διήθηση.

 

οξεια πυωδης θυρεοειδιτιδα

Δεν είναι συχνή και παρουσιάζεται ξαφνικά με πόνο στον τράχηλο, δυσκολία στην κατάποση, κακουχία, πυρετό και ρίγος. Ο θυρεοειδούς αδένα διογκώνεται, είναι θερμός και επώδυνος κατά την ψηλάφηση. Ο ασθενής δεν μπορεί να γείρει το λαιμό του προς τα πίσω και κάθεται με το κεφάλι προς τα εμπρός για να ελαττωθεί η πίεση στον θυρεοειδή αδένα.

Τα συνηθέστερα παθογόνα μικρόβια είναι ο σταφυλόκοκκος, ο στρεπτόκοκκος, το κολοβακτηρίδιο, ο πνευμονιόκοκκος και η σαλμονέλα.

Οι εργαστηριακές εξετάσεις δείχνουν αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια, με αυξημένα πολυμορφοπύρηνα και αυξημένη καθίζηση ενώ οι τιμές Τ3 και Τ4 είναι φυσιολογικές.

Η φλεγμονή μπορεί να εξελιχθεί σε απόστημα του θυρεοειδούς οπότε απαιτείται χειρουργικός καθαρισμός και παροχέτευση της περιοχής.

Θεραπεία: Η θεραπεία κατά κανόνα είναι η χορήγηση του κατάλληλου αντιβιοτικού. Χειρουργικός καθαρισμός και παροχέτευση απαιτείται σε περίπτωση αποστήματος.

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 30 Νοεμβρίου 2012 07:17
Super User

Ο Σπύρος Παύλου είναι Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος και επιστημονικός διευθυντής της Ιατρικής εταιρείας Endocrine Clinics

Ιστότοπος: www.endocrine.gr
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ ΟΖΟΙ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ »

Προσθήκη σχολίου

Make sure you enter the (*) required information where indicated.Basic HTML code is allowed.

All rights reserved.

Top Desktop version